Filippinin Agusan bataqlıqlarında yerləşən Manobo yerli icması daşqınlara, suyun səviyyəsinin yüksəlməsinə və tayfunlara tab gətirə bilən üzən evlərdə yaşayır. Onların həyat tərzi iqlim təhdidlərinə necə uyğunlaşacağına dair cavabları ola bilər.
Filippinin Aqusan bataqlıqlarında iqlim dəyişikliyi yerli əhalinin gündəlik həyatını pozur. Daşqın mövsümü indi bütün il boyu davam edir və fırtına və tayfunların şiddəti ciddi şəkildə artıb. Lakin Manobo qəbiləsi suda həyatı mənimsəmişlər. Onların ənənəvi bambuk evləri su üzərində üzür və tayfunlara, tufanlara və daşqınlara davamlıdır.
60 il əvvəl tikilmiş bu bambuk evlər su ilə axmaq və bataqlıq ərazilərdəki ekoloji dəyişikliklərə yüksək dərəcədə uyğunlaşmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu gün Manobo qəbiləsi gündəlik olaraq dəyişikliklə üzləşməlidir. Suyun səviyyəsi 10 m (32,8 fut) qədər dəyişə bilər və daşqın mövsümü qeyri-sabitləşdiyinə görə çox gözlənilməzdir.
Manobo icmasının liderlərindən biri olan Marites Babanto deyir ki, onun həyatı boyu bataqlıqlar kiçildi. "Uşaq olanda mənim təcrübəm, Agusan bataqlığı hələ də çox su ilə geniş idi. Mən evlənəndə iqlim dəyişikliyi səbəbindən çox dəyişiklik oldu. Bataqlıq quruyur və fırtınalar gücləndi və ətraf mühitimizi dəyişdi, " o deyir.
Agusan Marshın qorunan ərazi üzrə nəzarətçisi Sherrilyn Vasquez-ə görə, iqlim dəyişikliyinin nəzarəti çox çətin olan digər əhəmiyyətli təsiri, invaziv su sümbüllərinin eksponensial artımıdır. "Təsir cəmiyyətə ağır oldu. Bu, su günləri üçün tıxanma oldu" dedi. "Bəzən oraya qayıqla getmək çətin olurdu və icmaların özləri, xüsusən də yerli insanlar mübarizə aparır. Bu, onların gündəlik balıq ovuna təsir edir." Kənd sakinləri bəzən zəlzələ nəticəsində gölün başqa hissəsinə köçmək məcburiyyətində qalırlar. İcma iplərdən istifadə edərək üzən evlərini yeni yerlərə sürükləyərək uyğunlaşdı.
Agusan bataqlıqlarındakı Panlabuhan gölünün Manobo qəbilə başçısı Datu Reyes su sümbüllərinin partlamasının gündəlik həyata ciddi təsir etdiyi ilə razılaşır.
"Onlar bizim balıqçılıq torlarımızı məhv edirlər və biz onları çıxarmaq üçün əlimizdən gələni edirik" deyir. Su sümbülləri qlobal ekoloji problemdir, su yollarını və çayları bağlayır və geniş daşqınlara səbəb olur və onların kökünü kəsmək çətindir.
Manobo qəbiləsi ətraf mühitdəki sürətli dəyişikliklərə baxmayaraq, su üzərində həyat tərzini qorumağa çalışır. Onlar özlərini bataqlığın mühafizəçiləri hesab edirlər, öz yerli mühitlərini gələcək nəsillər üçün qoruyub saxlayırlar. Lakin onların missiyası getdikcə çətinləşir.
"Biz iqlim dəyişikliyi həqiqətini yaşayırıq" deyir Reyes.
Mənbə: bbc.com
Tərcümə etdi: Leyla Bayandurlu
