Meditasiya nədir? Nə üçün vacibdir?

Meditasiya nədir? Nə üçün vacibdir?

Son zamanlarda mənəviyyatla əlaqədar olan meditasiya sözünə daha çox rast gəlmək mümkündür. Hətta həkimlər meditasiyanın stressdən uzaqlaşmağın ən uğurlu yollarından biri olduğunu düşünürlər.

Meditasiya haqqında biliklərin dərinliklərinə ensək bu anlayışın əslində necə mürəkkəb və çoxşaxəli olduğu qənaətinə gələrik. Eyni zamanda meditasiyanın özünəməxsus bir çox növü də var ; nəfəsli, nəfəssiz, işıqla meditasiya, rənglərin köməyi ilə meditasiya və s.

Bəs, həqiqətən meditasiya nədir və nədən başlamaq lazımdır? Meditasiyanın məqsədi nədir?

Bu yazımda sizlərlə meditasiya haqqında bildiklərimi bölüşəcəm.

İlk olaraq meditasiyanın mahiyyəti nədir? Bütün mədəniyyətlərdə meditasiyanın mahiyyəti eynidir və daim məşğul olmasaq uğurlu ola bilməyəcəyi məlumdur. Meditasiyada ilk olaraq bildiyiniz hər şeyi kənara qoymağınız faydalıdır, çünki meditasiyanın əsası unikaldır. Hər bir mənəvi təlimdə, mistisizm, taoizm, bütpərəstlik, buddizmdə də bu üsullar dəyişmir, eyni qalır.

Meditasiya, latınca meditatio sözündən götürülmüş bir sözdür, hansısa bir şeyi nəzərdən keçirmək və düşünmək deməkdir. Başqa sözlə, meditasiya dərin düşüncə (əsasən "zehnlə düşünməmək") və təsəvvüf baxımından təfəkkür olaraq xatırlanır. Başqa sözlə, heç bir şey düşünmədən dərin bir düşüncədir.

Birincisi, meditasiyada zehni boşaltmağı öyrənmək lazımdır. Zehniniz boşaldıqda dərin bir dincliyə çatırsınız və bu anda, bu dərin mahiyyətə toxunduqda ruhunuzdan şüurunuza, bir maarifləndirmə, həyatın şüuruna - oyanışa aydın bir mənzərə yaranır. Buradakı düşüncə, yəni dərindən düşünmək "fəlsəfi bir araşdırma" deyil. Meditasiya zamanı ağıl saflaşır. Beləliklə, əgər biz şüşəni ağıl olaraq qəbul etsək, çirkli şüşəni təmizləyib aydın şüşədən həqiqətləri görə bilərsiz. Şüşə çirkli olduqda, yəni minlərlə düşüncə beynimizdə olduqda, həqiqətə uyğun hərəkət edə bilmirik, şüşə təmizləndikdə isə onu şüşədən kənarda seyr edə bilərik. Bu, ağıldan kənar həqiqətə toxunma prosesidir, bu məqamda siz "müdaxilə" və ya "mühakimə" etmirsiniz, yalnız "müşahidəçi", yəni mənəvi mahiyyət daşıyırsınız.

Meditasiya haqqında minlərlə kitab oxuya bilərsiniz, ancaq meditasiyanı bacarmadan bunun nə olduğunu başa düşə bilməzsiniz. Bu üsulu izah etmək üçün sözlər kifayət deyil. Buna görə də sözü çox uzatmadan əsasmeditasiyaya, yəni zehni azad etmək mərhələsinə keçmək istəyirəm.

 Meditasiyaya başlamazdan əvvəl diqqət etməli olduğumuz məqamlar.

  1. Qarnınız tox ikən meditasiya etməyin, çünki fikriniz mədənizə yönlənəcək.
  2. Meditasiyada əvvəl ilıq su ilə duş almaq bu prossesin daha uğurlu olmasına kömək edər.
  3. Əyninizdəki geyimin rahat olduğundan əmin olun.
  4. Şam yandırmaq lazımi şəraitin yaradılmasında vacib rol oynayır.
  5. Meditasiya edəcəyiniz məkanı xüsusi seçin, fikrinizi dağıdan hər hansi bir amil olmasın. Eyni zamanda məkan nə çox işıqlı, nə çox qaranlıq olmalıdır. Otağın dərəcəsinə də diqqət etmək lazımdır, çox isti və yaxud çox soyuq otaq fikrinizi yayındırar.
  6. Meditasiyadan əvvəl yaşıl çay içmək daha məqsədəuyğundur. Yaşıl çay zehni artırır, yuxunun qarşısını alır və fikrinizi cəmləməyinizə kömək edir.
  7. Meditasiyadan əvvəl musiqiyə qulaq asmaq da uğurlu meditasiyanın şərtlərindəndir. Lakin oynaq musiqi yox daha çox melodiyalar və təbiət səslərinə qulaq assanız daha uğurlu olar.
  8. Diafraqma ilə nəfəs almaq daha məqsədəuyğundur. Qeyd edək ki diafraqma ilə nəfəs döş əzələlərinizin vasitəsilə nəfəs alınma prossesidir. Düzgün nəfəs almaq düzgün meditasiya deməkdir.

 

 

Meditasiya üçün uyğun pozisiyalar

Meditasiya edərkən iki çox vacib məqam var ; Arxa və bədən dik və 90 dərəcə olmalıdır. Sizi narahat edən bir mövqe olmalıdır.

 

Əvvəlcə stulda oturaraq bunu edə bilərsiniz. Ayaq və əllər paralel olmamalı, bir-birinə bağlanmamalıdır. Xüsusilə stulda oturduqda ayaqlar yerdə möhkəm olmalıdır. Bunu bardaş quraraq etmək istəyirsizsə, kürəyinizin yerə 90 dərəcə olduğundan əmin olun, dik durmaq, mütləq altınıza bir yastıq qoymaq lazımdır. Meditasiya mövqeyiniz rahat olmalıdır.

 

Ayrıca, lotus mövqeyində və ya yarı lotus mövqeyində dayana bilərsiniz. Aşağıdakı oturma mövqelərinə də üstünlük verilə bilər;

Meditasiya zamanı əllərin vəziyyəti

Meditasiya zamanı əllər boş və rahat ola bilər. Daha çox Dhyana Mudra (meditasiya mudrasından) istifadə edilir və bu mudraslara Buddanın meditativ heykəllərində rast gələ bilərsiniz. Mudras- barmaq yogasıdır. Buraya müxtəlif əl jestləri daxildir. Barmaqlara fərqli bir şəkildə toxunmaq, bədəndəki müxtəlif enerji cərəyanlarını işə salan fəlsəfəyə əsaslanır. Dhyana mudrası əsas düşüncə mudrasıdır, əllər və qollar qapalı bir forma ilə bir enerji dairəsi yaradır.

Meditasiya neçə dəqiqə çəkməlidir və nə vaxt edilməlidir?

Tövsiyə olaraq ümumiyyətlə 20-30 dəqiqə çəkir. Özünüzü inkişaf etdirdiyiniz zaman 40 dəqiqə və ya bir saata qədər davam edə bilər. Günlərlə düşünə bilən rahiblər və ruhani insanlar var. Təbii ki, vaxt məhdudiyyəti haqqında danışa bilmərik, amma ideal bir düşüncə 20-30 dəqiqə arasındadır.

 

Qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlində 20 dəqiqə etmək olduqca çətindirÖzünüzü məcbur etməyin. Daimi meditasiya etdiyiniz zaman əvvəl 5 dəqiqə, sonra 10 dəqiqə, sonra 15 dəqiqə və nəticədə 20 dəqiqəyə çatacaqsınız. Meditasiya birdən-birə edilmir, zamanla tədricən inkişaf edir.Buna görə qısa müddət davam edərsə, qorxmayın.

Meditasiya birdən-birə baş vermir, siz daim bunu etməklə meditasiya etməyi öyrənirsiniz. Davamlılıq çox önəmlidir və hər gün mütəmadi olaraq meditasiya etmək vacibdir.